۸۵ درصد بازار واردات نهادهها در اختیار چند واردکننده اصلی است
ابهام در سهم بازار اعضای اتحادیه آوندا از واردات نهادههای دامی
در برنامه «گفتوگوی ویژه خبری» با حضور آقایان سید فرید موسوی (عضو کمیسیون اقتصادی مجلس)، پیمان فلسفی (رئیس فراکسیون کشاورزی، پوشا و عشایر مجلس)، محمدرضا کلامی (دبیر اتحادیه واردکنندگان نهادههای دامی)، رحمان سعیدی (رئیس کارگروه ساماندهی بازارگاه) و عبدالملکنژاد (مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی)، موضوع «ضرورت تأمین نهادههای دامی و تأثیر آن بر امنیت غذایی کشور» بررسی شد.
مشکل از مدیریت واردات، نه فقط تخصیص ارز
آقای موسوی با اشاره به تخصیص ۸ میلیارد دلار ارز در بودجه امسال گفت: رقم پیشبینیشده با توجه به شرایط خشکسالی و جنگ کافی نبوده است. بحران امروز نهادهها نه از بنادر و بانک مرکزی، بلکه از ضعف ساختار مدیریت واردات و توزیع ناشی میشود. او افزود حدود ۴ میلیون تن نهاده در گمرک مانده و بخش قابلتوجهی از آن بهدلیل عدم پرداخت بدهیهای ارزی سال گذشته وارد نشده است.
بدهی ۶ میلیارد دلاری واردکنندگان و انباشت مطالبات
پیمان فلسفی نیز با اشاره به نیاز واقعی کشور به ۱۲ میلیارد دلار ارز برای واردات نهاده، دارو و کالاهای اساسی تأکید کرد: در سال گذشته فقط حدود ۵ میلیارد دلار تخصیص یافت و بخشی از مطالبات واردکنندگان پرداخت نشده است. این بدهی اکنون حدود شش میلیارد دلار برآورد میشود و موجب توقف برخی واردات شده است.
پیشبینی پایین و وابستگی شدید به واردات
کلامی، دبیر اتحادیه واردکنندگان نهادهها، گفت: وابستگی ایران در کالاهایی مانند ذرت و روغن خام بیش از ۹۰ درصد است و تعیین بودجه ۸ میلیارد دلاری برای چنین اقلامی تصمیم نادرستی بود. به گفته او، حداقل ۱۲ میلیارد دلار نیاز واقعی کشور است و کمتر از آن موجب نوسان شدید قیمتها و بینظمی بازار میشود.
سهم بالای چند شرکت واردکننده
کلامی تأکید کرد: ۸۵ درصد بازار واردات نهادهها در اختیار چند واردکننده اصلی است و اعضای اتحادیه آوندا سهم محدودی دارند. به اعتقاد او، نظام ثبت سفارش و تخصیص ارز باید بازنگری شود تا همه فعالان بخش خصوصی بتوانند رقابتی و شفاف عمل کنند. او افزود که در ثبت سفارش برخی خالیفروشیها و ثبتهای بدون مجوز نیز مشاهده شده است.
ضعف نظارت، تأخیر بانک مرکزی و آشفتگی بازار
در ادامه، کلامی ضمن تأکید بر ضرورت اصلاح فرآیندهای ترخیص کالا و حذف مداخلات دولتی در سامانه بازارگاه گفت: تأخیر ۳ تا ۵ ماهه در پرداخت ارز موجب اختلال در عرضه شده و باید تعامل مستقیم بین دامداران و تولیدکنندگان برقرار شود. موسوی نیز با اشاره به اینکه «کالا وجود دارد اما با قیمت آزاد عرضه میشود» افزود: ساختار نظام واردات اشکال دارد و اصلاح سریع آن از بروز بحرانهای بعدی جلوگیری میکند.
وضعیت بازارگاه و عرضه نهادهها
در پایان، آقای مسیحی (رئیس سامانه بازارگاه) اعلام کرد که «در این سامانه هیچ خطایی رخ نداده» و عرضه کالا نسبت به سال قبل افزایش یافته است. به گفته او، نظام بازارگاه مبتنی بر عرضه و تقاضاست و کالای وارداتی در نهایت به دست مصرفکننده میرسد.
در این گفتوگو نمایندگان مجلس و بخش خصوصی ضمن تأکید بر ناکافی بودن بودجه ارزی، تمرکز بیش از حد واردات در دست چند شرکت خاص، بدهی انباشته واردکنندگان، و نبود شفافیت در نظام ثبت سفارش و بازارگاه را از عوامل اصلی بحران نهادهها و افزایش قیمت محصولات پروتئینی دانستند.